(Turning Point)

İlişkisel sosyolojik analizlerimizin bir sonraki durağı “dönüm noktası” kavramlaştırmasıdır. Aslında bu konuda birçok düşünür benzer görüşlere sahiptir. Bunlardan birisi de Michel Foucault olarak bilinir.  Hatta O, daha çok “kırılma noktası” (breakdown point) demeyi tercih eder.

Özet olarak dönüm noktaları, dolaylama, müphemlik ve beklenmedik durumlar gibi belirsizlik durumlarındaki değişimlere bağlı olarak ortaya çıkan ve kimliklerde strateji veya oyun değişiklikleri yapmaya imkân sağlayan durumlardır.

Türkiye’de Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren çok sayıda dönüm noktasından söz etmek mümkündür.  Örneğin 1924, 1960 ve 1980 Anayasaları ile toplumda önemli değişmeler olmuştur. 1950 çok partili döneme geçiş başta olmak üzere, Türkiye’de sistem sürekli kesintiye uğrasa da daha sonra tekrar yeni anayasalar yapılarak parlamenter sistem 2018 yılına kadar sürmüştür. 2018 yılında Türkiye’nin Başkanlık sitemine geçmesi de bu bağlamda bir dönüm noktasıdır.  Yüksek Öğretimde 1980 Anayasasıyla yapılan değişiklikler de (Yüksek Öğretim Kurulu-YÖK) bu bağlamda bir dönüm noktasıdır.

COVID -19 un ilk olarak Aralık 2019 da Çin’de ortaya çıkmasından sonra, 11 Mart 2020 de Türkiye’de ilk ölüm vakasının görülmesi kanımca bir dönüm noktasıdır. Çünkü bazı TV programlarında Türkiye’de virüsün geç yayılmasının olası nedenleri arasında bizim temizlik anlayışımız, şeker gibi kolonya ikramımız ya da bölgesel farklılığımız gibi iyimser hatta ciddiyette uzak tartışmalar yapılırken, birden vaka sayısında artış ve bir tane ölümün açıklanması toplumda endişe ile karşılanmıştır.  Sağlık Bakanı, hemen Bilim Kurulu ile toplantılar yaparak her akşam durum raporu vermeye başlamıştır. Özellikle muhalefetin sokağa çıkma yasağı önerisi kademeli olarak hayata geçirilmiştir. Önce 65 yaş üzeri en büyük risk grubu ilan edilerek sokağa çıkması yasaklanmıştır.

Sağlık malzemelerinin üretiminde de bir ilke imza atılmıştır. Örneğin Arçelik, televizyon üretim fabrikasında üç özel şirket iş birliğinde 100 mühendis ortak çalışma yaparak solunum cihazı üretmeye başlamıştır. Bir ay içinde 5000 adet yaşamsal önemde cihazın üretileceğinin açıklanması da bir dönüm noktası olmuştur.

Aynı şekilde uzun yıllardır çıkarılamayan ceza infaz yasasında değişiklikler üzerinde iktidar ve muhalefetin anlaşarak 90. 000 kişinin salıverilmesi de Corona virus kaynaklı bir dönüm noktası olacak gibi görünmektedir.

Ama her şeyden önce tüm dünyada COVID-19 sonrasında bilimsel temelde küresel bir iş birliği imkân ortaya çıkmış, tüm ülkeler bilgi ve tecrübelerini paylaşmaya başlamışlardır. 2020 yılı, dünya pandemi tarihinde de bir dönüm noktası olacaktır.

Hepimizin yaşamsal korkularıyla birlikte güven arama ihtiyacı da artmıştır. Yaşamımız kökten değişmiş, sosyal ve ekonomik statümüz dönüşmüştür. Belirsizlikler içinde yeni strateji ve oyun değişiklikleri yapmaya başlama zamanı gelmiştir. Herkes yarının neler getireceğini bilemese de artık eski yaşam biçimine dönülemeyeceğini görerek, kendisini yeni yaşama hem psikolojik hem de sosyo-ekonomik ve kültürel olarak hazırlamalıdır.  Evde sağlıkla kalın.

 

  • Prof. Dr. Aytül Kasapoğlu
Dönüm Noktası (Turning Point)