Afet Araştırmaları Derneği

Sağlık Yönetiminde Sağlık Yöneticilerinin Liderlik Becerilerinin Geliştirilmesi

Sağlık Yönetiminde Sağlık Yöneticilerinin Liderlik Becerilerinin Geliştirilmesi 1

Dünyamızda hızlı bir değişim ve gelişim süreci yaşanmaktadır. Değişim yaşamımızın en önemli gerçeklerinden biridir. Küresel değişim çok büyük bir hızla, her konuda ve alanda değişim yaratmaktadır. Değişmeyenler, değişimi gelişme yönünde yakalayamayanlar çürümeye, yok olmaya mahkûmdurlar.

Toplumları yakından etkileyen bu değişim olgusu, kurumların da en önemli gündem maddesi haline gelmiştir. Kurumsal yapı ve bunun sonucunda sosyalleşme daha çok ön plana çıkmış; kurumlarda, toplumlarda, konumuz itibariyle de sağlık kuruluşlarında bulunan paydaşlar arasında yönetsel açıdan birlikteliğin sağlanması ihtiyaç olarak görülmüştür. Yaşanan değişim oranında ihtiyaçlar değiştikçe liderlik kavramı da gelişmeye, daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Özellikle insanlara hizmet için var olan kurumlarda yenileşme ve gelişme bakımından ortak bir ruh, vizyon oluşturma açısından liderlik ve lider yöneticilerin önemi artmaktadır. Bir başka boyutuyla, günümüzde yaşanan bu değişim sürecini sürekli gelişim yönünde yönetebilecek liderlik ihtiyacı yoğun olarak hissedilmeye başlanmıştır. Bu husus sağlık kurumları için de böyledir.

Konumuz itibariyle liderlik kavramı irdelendiğinde, günümüzde sağlık yöneticilerinin görevleri dâhilindeki günlük sorunlarla baş etme konusunda ve geleceğe dönük çalışmalarında yenileşme ve gelişme bakımından uygun liderlik davranışlarını hangi ölçüde sergiledikleri önem kazanmaktadır.

Liderlik, bir amacı gerçekleştirmeye yönelik olarak diğerlerini yönlendirme ve onlara rehberlik etme yeteneği ve yetkisidir. Bir başka yaklaşım ise liderliği, bir grubun davranışları üzerinde etkili olmayı, grubu yönlendirmeyi, örgüt amaçlarıyla bireysel amaçların uzlaştırılmasını ve bunu değerlendirmeyi içeren bir kavram olarak tanımlamaktadır. Bu tanımlara koşut olarak sağlık yöneticiliği, bugünkü hukuki ve fiili konumuyla devletin vatandaşa sunmakla yükümlü olduğu temel sağlık hizmetlerinin yaşama geçirilmesi noktasında lokomotif görevini üstlenmiştir. Dünyadaki gelişmelere koşut olarak, ülkemizde yaşanan değişim sürecinde toplumun çağı yakalama başarısı, tüm kamu yöneticilerinin olduğu kadar sağlık yöneticilerinin de sorumlu kılındıkları görevlerde uygun liderlik davranışlarını sergiledikleri ölçüde ivme kazanacaktır.

Bugünkü sağlık yönetimi yapılanmasında sağlık işleri; merkezde Sağlık Bakanlığı, taşrada ise il, ilçe ve hastane düzeyinde değişik kademedeki sağlık yöneticileri eliyle yürütülmektedir. Bu bağlamda ‘’Sağlık Yöneticiliği’’ kavramı, devletin temel sağlık politikasına ilişkin tavrını merkezde, taşrada ve her basamaktaki sağlık kurumları düzeyinde gösteren ve sağlık hizmetine ilişkin kamu otoritesini simgeleyen bir anlamı da ifade etmektedir. Sağlık Yöneticileri sağlık hizmetlerini her düzeyde planlayıcı, koordinasyonu sağlayıcı ve denetleyici fonksiyonları yanında bunlara dair sorumlulukları üstlenen vazgeçilmez görevlileri durumundadırlar. Sağlık yönetimi, genel olarak belirlenen sağlık politikalarının gerçekleştirilmesi için planlama, örgütleme, uygulama ve değerlendirme işlevlerine ilişkin ilke, kavram, kuram, model ve tekniklerin sistematik ve bilinçli olarak uygulanması ile ilgili etkinliklerdir. Alanda sağlık hizmetlerinin sunumu ve yaşantılarının düzenlenmesi ve yönetilmesi özellikle taşrada sağlık yöneticilerinin sorumluluğu olarak kabul edilmektedir. Sağlık politikalarının gerçekleştirilebilmesi için sağlık yönetiminin en etkili öğesi sağlık yöneticileridir. Bu nedenle sağlık yöneticisinin sağlık yönetimi kapsamında yer alan konulardaki yetkinlik düzeyi arttıkça, sağlık çalışanlarının çabalarını yönetebilme ve onlara liderlik edebilme becerisinin kolaylaşacağı düşünülmektedir.

Toplumsal bir sistem olan sağlık kurumlarının geliştirilmesinde ve amaçlarına ulaştırılmasında önemli bir etkiye sahip olan sağlık yöneticilerinin, sağlık alanında liderlik yeterliliklerini (becerilerini) arttırmak asıl üzerinde durulması gereken temel sorundur. Bu çerçevede dikkat edilmesi gereken temel hususlar da herkesin malumudur. Elbette sağlık yöneticilerinin atanmasında, değerlendirilmesinde ve yükseltilmesinde liyakat, kıdem ve performans odaklı bir yaklaşımın esas olması, “olmazsa olmaz” ilk şarttır. Performansın sürekli izlenmesi, hizmet içi ve hizmet başı eğitimlerle sağlık yöneticilerinin sürekli yenilenmesi, enerjik tutulması, çağcıl kılınması, belki de daha da önemlisi vizyoner bakış açısı kazandırılması ise destekleyici unsurlardır.

Bunlar da bir yana çağcıl koşullara uyum noktasında değişim ve gelişimi yakalama çabasında olması gerekenler sağlık yöneticilerinin bizatihi kendileridir. Değişimleri isteklilikleri oranında gerçekleşecektir. İsteklilikleri ise işlerine, konumlarına, kurumlarına duydukları sevgi ile doğru orantılı olacaktır.

Sözün özü; Sağlık Yöneticilerinin Liderlik Becerilerinin Geliştirilmesinin anahtarı, işlerine duydukları sevgi ve adanmışlıklarıdır.

Sosyal medyanda paylaş, herkes haberdar olsun!