GİRESUN’UN DERELİ İLÇESİ’NDEKİ HAFIZALARDA VE GERİDE BIRAKTIKLARI

-3-
Son Söz

Yazının öncesi “2. Kısım – Sonuç” için lütfen aşağıdaki butona tıklayınız.

Aşağıdaki konular önümüzdeki günlerin ana gündeminde tartışılan konular olacaktır.

1- Yerleşim yerinin, kurulan tesislerin, dere ve çay taşma alanlarında ve heyelan bölgelerinde kurulduğu bilimsel olarak ifade edilmektedir.

2- Görgü tanıklarının ifadesine göre daha önce de bu yerde sel felaketi yaşanmıştır. Gerekli önlemlerin yeterli seviyede alınamaması aynı sorunun yaşanmasına neden olmuştur.

3- Dereli-Akkaya Köyü istikametindeki dere yatağı özel bir ekip tarafından ıslah yönünden incelenmelidir.

4- Her türlü altyapı sele dayanıklı olarak özenle ve fenni kurallara uygun olarak yapılmalıdır.

5- Felaketin gece olması hayatını kaybedenlerin sayısının çok olmasını önlemiştir.

6- Sele neden olan yoğun yağışlar mevsim normallerinin üzerindedir.

7- Meteoroloji yayınları yakından takip edilmelidir.

8- Selle birlikte gelen malzemeler derelerin akışını durdurmuş, yavaşlatmış, yönünün değişmesine neden olmuş, yataklardan taşkın olmasına yol açmıştır.

9- Dere kenarlarına dökülen molozlar ile dere boyunca depolanan mıcırların durumunun incelenmesi ve inşaat ve hafriyat atıklarının usulüne uygun bertaraf edilmesi gerekmektedir.

10- Sağlam olmayan istinat duvarları ve dere yan duvarlarının belirlenerek dere yataklarındaki atık ve pislikler ile etrafta kontrolsüz bırakılan atıkların temizlenmesi lazımdır. Sorumlular cezalandırılmalıdır.

11- Dere taşma ve taşkın korunma alanına inşa edilmiş yolların, yerleşim yerlerinin ve meskûn mahallerin tespit edilmesi ve uzaklaştırılması planlanmalıdır.

12- Teknolojik erken uyarı ve haber alma, izleme ve gözetleme sistemlerinin kurulması ve işletilmesi uygun olacaktır.

(a)
(b)

Şekil 27: Bir erken uyarı sistemi ve akarsu alarm seviyeleri

13- Ulaştırma ve Denizcilik Bakanlığı’nın koordinasyonunda TSE tarafından “Sele Dayanıklı Karayolları İnşaat Standartları” oluşturulması standart altyapı gerçekleştirilmesine yardımcı olacaktır.

14- Akkaya Köyü’nün selle ilgili olarak çevresindeki atıklar, toprak yapısı, bölgenin jeolojik özellikleri, mevcut yapılar, altyapılar, dere yatakları, kanallar, arazi yapısı ve bitki örtüsü yönünden mercek altına alınması ve temayüz etmiş uzmanlarca mevcut durumun idareye raporlanmalıdır.(ÖNEMLİ!)

 

Şekil 28: Uydu fotoğrafında beyaz çizgiyle işaretlenmiş Akkaya Köyü-Dereli istikametindeki bu alan arazi yapısı yönünden jeoloji uzmanlarınca incelenip raporlanmalıdır.

15- Aşağıdaki afetsellik haritaları (Şekil 28) yakından incelenmeli ve gerekli tüm önlemler afet başına tespit edilmelidir.

 

Şekil 29: Afetsellik dağılımı haritaları

 

16- Bölgedeki tünel girişlerinin eğimlerinin sele uygun olarak ayarlanması ve sel suyunun tünele girişinin engellenmesi ulaşımın sürekliliğini garantileyecektir.

17- Sel suyu yükseklik ölçümleri yapılarak tarihleri ve lokasyonlarıyla birlikte arşivlenmelidir.

18- Bakım, bakmaktır. Bakım ve bakmak, gözle görerek ve yakından ilgi göstermekle olmaktadır. Ama her şeyden önce bakım işi envanterle başlar. O zaman;

  • Sorunun kaynağını tespit ettim mi?
  • Nerelere bakım yapmam lazım?
  • Neler yapmalıyım?
  • Bakım envanterim çıkarıldı mı?
  • Bakımı yapacak teçhizatım ve personelim var mı?
  • İşletme için yeterli finansal kaynağım var mı?
  • Yıllık Bakım Planım var mı?

İlçe sakinlerinin erkenden uyarılarak hasarın en aza indirilebilmesi için mevcut teknolojiden nasıl faydalanabiliriz sorusunun cevabı bir sonraki yazımızın ana teması olacaktır.

Yük. Müh. Ertan Halaç – 16 Eylül Mayıs 2020

KAYNAKÇA:
1. http://www.suvecevre.com/edergi/19/144/22/index.html (Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi 144. Sayı (Temmuz 2020))
2. Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü, 2014
3. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu
4. https://www.google.com/imgres?imgurl=http%3A%2F%2Fcografyaharita.com%2Fharitalarim%2F4l_giresun_ili_haritasi.png&imgrefurl=http%3A%2F%2Fcografyaharita.com%2Fturkiye_mulki_idare_haritalari3.html&docid=Mwl2DoooxhoINM&tbnid=tOLOPhHJ5qiMvM&vet=1&w=628&h=524&itg=1&hl=tr-TR&source=sh%2Fx%2Fim
5. https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87ay_(akarsu)#:~:text=%C3%87ay%2C%20co%C4%9Frafi%20terim%20olarak%20dereden,ta%C5%9F%C4%B1d%C4%B1%C4%9F%C4%B1%20su%20miktar%C4%B1na%20g%C3%B6re%20
6. https://bilgihanem.com/dere-nedir/
7. https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-53892134
8. http://bianet.org/bianet/print/229875-chp-den-giresun-raporu-felaketi-hes-ler-tetikledi
9. https://www.google.maps
10. https://www.youtube.com/watch?v=CG1dto-tpXg&t=1815s
11. www.facebook.com Dereli Belediyesi resmi Facebook sitesi
12. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/selden-etkilenen-derelide-esnafin-gecici-olarak-tasinacagi-binalarin-insasina-baslandi/1962653
13. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/dereli-taskini-durum-tespit-ve-degerlendirme-raporu-hazirlandi/1963367
14. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/selden-etkilenen-derelide-esnafin-gecici-olarak-tasinacagi-binalarin-insasina-baslandi/1962653
15. https://www.youtube.com/watch?v=auaqFbKrkp4
16. https://www.youtube.com/channel/UCDLjv_MnBeOPC0vJQWeZNcA
17. https://www.youtube.com/watch?v=v0P-5kc9NeA
18. https://www.youtube.com/watch?v=tuJ-9bvnm3M
19. https://www.youtube.com/watch?v=SEHMsznD15g
20. https://www.youtube.com/watch?v=NYwclrkQLh4
21. https://www.youtube.com/watch?v=YgHZ5t_WPqQ
22. http://www.dsi.gov.tr/docs/sempozyumlar/2-1-5902-say%C4%B1l%C4%B1-yasa-afad-ve-afet-risklerini-azaltma-ulusal-platformu—%C3%B6mer-murat-yava%C5%9F.pdf?sfvrsn=2
23. http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/10/10_AfetYonetimindeEtkinlik-3.pdf
24. https://afetyonetimi.kizilay.org.tr/tr/afet-hazirlik-birimi.html
25. https://www.afad.gov.tr/afet-haritalari
26. https://studylib.net/doc/10266489/rivers-erosion-and-transportation-wks
27. https://riverenvironment.weebly.com/processes.html
28. https://www.researchgate.net/figure/Kali-Garang-Flood-early-warning-systems-with-SMS-and-Internet_fig1_296195331
29. https://ihydro.sarawak.gov.my/iHydro/en/map/waterlevel-map.jsp

Dereli Sel Felaketi